Na skutek swej twardości, ząb wydaje się być tworem martwym. Tymczasem wiadomo, że ból odczuwa tylko żywa, unerwiona tkanka.

Wewnątrz zęba znajduje się miazga, nazywana nerwem zęba. To właśnie dzięki niej, ząb jest ściśle związany z resztą ustroju, "żyje i czuje". Każdy ból zęba sygnalizuje o jego chorobie, która może być wywołana przez próchnicę lub jej następstwa.

Próchnica zębów dotyka przeszło 90% ludzi na świecie.

Początkowe stadium próchnicy charakteryzuje się tym, że na szkliwie zęba pojawia się niewielka, kremowa lub ciemna plamka, która następnie powiększa się. Typowymi miejscami powstawania próchnicy są bruzdy między guzkami zębów, a także szczeliny i powierzchnie styczne. Mało widoczny ubytek z czasem powiększa się, obejmując dalsze pokłady twardych tkanek zęba, czyli szkliwa i zębiny. Jeśli ząb nie zostaje w porę wyleczony, szkliwo pod wpływem żucia twardych pokarmów zapada się i powiększa ubytek. Próchnica rozwija się i zaczyna atakować bardzo ważną dla zęba tkankę jaką jest miazga. Wtedy pojawia się silny i rwący ból. Jak wiadomo miazga znajduje się we wnętrzu zęba i otoczona jest zębiną i szkliwem. Zapalenie miazgi spowodowane przez próchnicę powoduje wysięk, który nie znajdując ujścia uciska zakończenie włókien nerwowych i wywołuje ból.

Kiedy zapalenie miazgi jest minimalne, ból zwykle jeszcze nie występuje, lub pojawia się tylko po nagłej zmianie temperatury w jamie ustnej lub po spożyciu pokarmów słodkich lub kwaśnych. W takim stadium rozwój próchnicy może być zatrzymany i uleczony przy zachowaniu żywej miazgi.

Jeśli ząb zaczyna boleć bez określonych bodźców zewnętrznych, przez dłuższy okres czasu, nieraz przez kilka dni, mamy do czynienia z zaawansowanym zapaleniem miazgi. W takim przypadku zmiany, które nastąpiły w nerwie są już nieodwracalne. Taką infekowaną miazgę należy usunąć, ząb będzie już martwy.

Zdarza się, że po kilku dniach ząb przestaje boleć bez leczenia. Nie oznacza to jednak, że ząb wyzdrowiał. Proces infekcji zniszczył całkowicie miazgę, która nie odczuwa już bólu. Bakterie ciągle jednak atakują organizm. Jest ich coraz więcej i stają się coraz silniejsze. Pojawia się zgorzel, infekcja zaczyna atakować kość wokół korzenia zęba. Przejawia się to bardzo silnym, promienistym bólem. Drogą naczyń krwi0nośnych, takie zakażenie, może się niekiedy rozprzestrzenić po całym organizmie i może być przyczyną wielu schorzeń i dolegliwości.

Mamy jednak nadzieję, że poprzez odpowiednią, codzienną higienę oraz systematyczną kontrolę w gabinetach dentystycznych nie będziecie Państwo narażeni na przykre doświadczenia poruszone w tym artykule.